Financial Investment Consultant

Hiệp hội hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) dự báo một sự sụt giảm trong sản lượng hồ tiêu của các nhà xuất khẩu chính, cụ thể: Việt Nam giảm 10-15% so với năm 2023 (đạt chừng 160 - 165 nghìn tấn), Indonesia giảm 20-30%, Ấn Độ (giảm 20%), Brazil (giảm 15%). VPSA cũng dự kiến xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam chỉ quanh mức 250 nghìn tấn trong năm nay.

Khi điều kiện sống của các nhà vườn hồ tiêu đã khá hơn khi giá các loại các cây công nghiệp dài ngày (sầu riêng, cà phê,...) tăng giá tốt, do vậy, họ có nhiều lựa chọn để trang trải cho chi tiêu gia đình mà không cần vội vàng bán hồ tiêu. Trong khi nhu cầu hồ tiêu ở Trung Quốc (món gia vị được yêu chuộng) đã lấy lại nhịp tiêu thụ. 

Năm 2023, Trung Quốc đã nhập khẩu trên 60 nghìn tấn hồ tiêu các loại của Việt Nam (chiếm gần 23% tổng lượng xuất khẩu) và tăng 174% so với năm 2022.

Trích trong bài:

Hồ Tiêu: Thị trường đã bắt đầu chịu nghe nhà vườn? của tác giả Nguyễn Quang Bình, trên báo Kinh tế Sài Gòn số ra ngày 18/01/2024 trang 25.

Công nghiệp chế biến, chế tạo lớn nhưng chưa mạnh. Giá trị gia tăng của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo mà nền kinh tế Việt Nam nhận được ngày càng nhỏ đi. Điều đó cho thấy tình hình sản xuất của nhóm ngành này ngày càng mang nặng tính gia công, lắp ráp một cách toàn diện hơn.

Kết quả tính toán từ bảng cân đối liên ngành của Việt Nam cho thấy, tỷ lệ gia tăng thêm so với giá trị sản xuất chung của nền kinh tế đều sụt giảm trong giai đoạn 2016 - 2023 so với giai đoạn 2007 - 2015. Đặc biệt là ở nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo khi ngành này có chỉ số lan tỏa và độ nhạy đối với nền kinh tế thấp và ngày càng thấp.

Kết quả tính toán từ mô hình cân bằng tổng thể còn cho thấy xuất khẩu tuy làm tăng giá trị sản xuất nhưng lan tỏa đến giá trị gia tăng giảm và quan trọng hơn là lan tỏa đến nhập khẩu tăng rất mạnh. Với cấu trúc ngành như vậy, chứng tỏ hiệu quả sản xuất của ngành sản xuất vật chất của Việt Nam ngày càng kém. Sản xuất dù nhiều, xuất khẩu dù nhiều nhưng phần Việt Nam nhận được ngày càng ít. 

... việc công nghiệp hóa theo hướng phát triển rộng, thay vì, đi vào chiều sâu có thể chỉ làm đất đai bị sử dụng không hiệu quả, tài nguyên thiên nhiên mất đi và môi trường bị hủy hoại. Hơn nữa với cấu trúc kinh tế này khi tham gia hội nhập càng sâu thì càng bộc lộ nhiều điểm yếu.

Trích trong bài: 

Phân tích thay đổi cấu trúc GDP của Việt Nam giai đoạn 2010 - 2023 của tác giả Bùi Trinh trong tạp chí Thời báo kinh tế Sài Gòn số ra ngày 18/01/2024 trang 16-17.

Ở một góc nhìn khác, chuyên gia kinh tế Đỗ Hòa (thành viên hội đồng cố vấn Harvard Bussiness Review) đánh giá về bản chất xuất siêu của Việt Nam năm 2023. Theo đó, phần lớn xuất siêu đến từ khu vực FDI (với mức thặng dư 46,6 = 256,9 - 210 tỷ USD) trong khi khu vực kinh tế trong nước là thâm  hụt 21,7 tỷ USD (95,55 - 117,29). Trong chuỗi sản xuất của khu vực FDI, doanh nghiệp và người lao động Việt Nam chủ yếu tham gia ở khâu gia công, nhận mức giá trị thấp, dù có xuất siêu thì nền kinh tế Việt Nam không được hưởng lợi nhiều, cũng như về lâu dài thì thành tích xuất siêu này cũng không mang tính bền vững. 

Ngoài ra, xét riêng khu vực kinh tế trong nước tỷ lệ giảm trong nhập khẩu lớn hơn trong xuất khẩu. Thực tế là đa phần kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam là nguyên vật liệu cho ngành sản xuất, vậy nên nếu kim ngạch nhập khẩu giảm sẽ ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu sắp tới.

Dù nền kinh tế tám năm liên tiếp thặng dư thương mại nhưng khối doanh nghiệp trong nước luôn trong tình trạng nhập siêu. Điều này phản ánh năng lực sản xuất, năng lực công nghệ của khu vực kinh tế nội địa. Chính sách trải thảm đỏ thu hút FDI, nếu không nâng cao được hàm lượng công nghệ, tạo nền tảng để sản xuất trong nước hướng tới, bắt kịp sẽ khiến các doanh nghiệp nội địa gánh thêm một sức ép khác. 

Trích theo bài viết: Bản chất của thành tích xuất siêu 28,3 tỷ đô trên báo Kinh tế Sài Gòn ra ngày 18/01/2024 trang 21.

Tập đoàn KIDO trở thành một “tay chơi” lớn khi liên tục thực hiện chiến lược mua bán - sáp nhập (M&A), cũng như chốt lời các thương vụ sau khi phát triển thành công cho đối tác. Tập đoàn KIDO luôn áp dụng chiến lược M&A và phát triển tới một vị thế nhất định trong ngành và nếu được giá, KIDO sẵn sàng bán cho đối tác để mở rộng lĩnh vực mới. 

Chúng ta hãy cùng nhìn lại một số thương vụ điển hình.

• Tháng 4/2023, Tập đoàn KIDO đã thông qua chuyển nhượng 51% phần vốn góp tại Công ty Thực phẩm đông lạnh KIDO cho Nutifood. Đối với mảng kem, cách đây hơn 20 năm (năm 2003), Tập đoàn KIDO đã mua lại Kem Wall’s từ Unilever.
• Cuối năm 2014, KIDO thông báo bán 80% mảng bánh kẹo cho Tập đoàn Mondelēz International (Mỹ) với giá 370 triệu USD
• Tập đoàn KIDO thâu tóm chi phối các thương hiệu dẫn đầu như Dầu Tường An, Vocarimex và Golden Hope Nhà Bèđể vươn lên vị trí thứ 2 của ngành, chiếm 82% doanh thu của tập đoàn.
• Tháng 10/2023, Tập đoàn KIDO cho biết, đã tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu tại Công ty Thọ Phát lên 68% cổ phần để mở rộng phân phối bánh bao ra thị trường miền Bắc, miền Trung và năm 2024 sẽ bán các sản phẩm chế biến như thịt kho trứng, xíu mại, bò kho, rau củ chế biến...

PTSC (Mã chứng khoán: PVS) là nhà đầu tư đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam được phép triển khai các hoạt động khảo sát phục vụ phát triển dự án điện gió ngoài khơi, sản xuất điện sạch sang Singapore, PTSC đã mở ra bước ngoặt trong việc phát triển lĩnh vực hoạt động mới, đảm bảo duy trì sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp trong thời gian tới. 

PTSC là thành viên duy nhất của tập đoàn dầu khí Việt Nam, có đủ năng lực và cơ sở pháp lý để tham gia đầu tư và phát triển các dự án điện gió ngoài khơi. PTSC có năng lực tham gia cung cấp dịch vụ cho tất cả các khâu của một dự án dầu khí; sở hữu cơ sở vật chất, bãi chế tạo và lực lượng gần 10000 lao động chuyên môn cao có thể tham gia cung cấp dịch vụ cho ngành năng lượng tái tạo.

PTSC ghi dấu ấn cơ khí chế tạo dầu khí liên tục thắng thầu các dự án dầu khí có quy mô và giá trị lớn cho cả trong và ngoài nước. Điển hình là thương vụ 300 triệu USD với Orsted để sản xuất 33 kết cấu móng trụ tuabin cho trang trại điện gió ngoài khơi tại Đài Loan. Tỷ trọng doanh thu cung cấp dịch vụ ra nước ngoài trong năm 2023 của PTSC đã đạt trên 55% cho thấy nỗ lực chuyển dịch cơ cấu doanh thu sang thị trường nước ngoài nhằm đảm bảo duy trì sự phát triển ổn định và bền vững của PTSC.

Nguồn: Tạp chí Năng lượng mới, số 168 ra ngày 9-1-2024.

• Khí đốt vs Than: Nguồn dự trữ dồi dào sẽ khiến giá khí đốt giảm, không chỉ ở Châu Âu mà còn ở Châu Á. Từ đó khuyến khích việc chuyển đổi từ than sang khí đốt trong sản xuất điện ở nhiều nơi. Điều này sẽ giúp giá than giảm, vốn đã đi xuống trong thời gian qua do sản lượng tăng mạnh ở Trung Quốc và Ấn Độ. Ngành nhiệt điện, sản xuất thép.
• Kim loại cần thiết cho quá trình sản xuất xanh: nguồn cung lithium và niken đang bùng nổ, nguồn cung coban (sản phẩm phụ của quá trình sản xuất đồng và niken) cũng tăng mạnh --> Giá giảm.
• Lương thực: hoạt động trồng ngũ cốc và đậu nành được tăng cường. Tỉ lệ lương thực dự trữ trung bình của các nước xuất khẩu sẽ tăng từ 13% - 16% (cao nhất kể từ niên vụ 2018 - 2019)

Tuy nhiên, cần quan tâm đến các yếu tố khó lường trong giai đoạn nửa cuối năm 2024 bởi thế giới vẫn còn nhiều bất ổn về địa chính trị (cuộc chiến Nga - Ukraine, xung đột Trung Đông), tăng trưởng kinh tế (lãi suất ở Mỹ, phục hồi cầu tiêu dùng ở Trung Quốc...) và các ảnh hưởng thời tiết bất thường (mùa đông khắc nghiệt ở Châu Âu, khô hạn ở nhiều nước Châu Á).

Nguồn: Tổng hợp từ bài "Các yếu tố khó lường với thị trường hàng hóa năm 2024" trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn số 2/2024 ra ngày 11/01/2024.